Η Εξέγερση της Δράμας, που έλαβε χώρα από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου 1941, αποτέλεσε την πρώτη μαζική λαϊκή εξέγερση στον ελλαδικό χώρο κατά των δυνάμεων του Άξονα και ένα από τα πρώτα κινήματα αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη.
Η εξέγερση ξέσπασε ως αντίδραση στην αυξανόμενη βουλγαρική κατοχή και τις σφοδρές προσπάθειες εκβουλγαρισμού της περιοχής, που περιλάμβαναν την απαγόρευση της ελληνικής γλώσσας, το κλείσιμο των σχολείων και εκκλησιών, καθώς και τη βίαιη καταστολή κάθε ελληνικής παρουσίας.
Μετά την κατάληψη της Δράμας από τις βουλγαρικές δυνάμεις τον Απρίλιο του 1941, οι Βούλγαροι προχώρησαν σε εκδίωξη των Ελλήνων κατοίκων, κλείσιμο ελληνικών σχολείων και εκκλησιών, και επιβολή σφοδρών διώξεων.
Η τοπική αντίσταση οργανώθηκε από το Μακεδονικό Γραφείο του ΚΚΕ, με επικεφαλής τον Παντελή Χαμαλίδη (Αλέκο), και έλαβε την υποστήριξη τοπικών οργανώσεων και αντάρτικων ομάδων.
Τη νύχτα της 28ης προς 29η Σεπτεμβρίου 1941, οι αντάρτες και οι ένοπλες ομάδες τοπικών οργανώσεων χτύπησαν συνολικά σε είκοσι δύο χωριά της περιοχής και στην πόλη της Δράμας. Οι επιθέσεις περιλάμβαναν καταλήψεις αστυνομικών τμημάτων, πυρπολήσεις δημοσίων κτιρίων και επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Σημαντικό γεγονός της εξέγερσης ήταν η ανατίναξη του εργοστασίου ηλεκτρισμού στο Αρκαδικό, η οποία αποτέλεσε μέσο διακοπής της λειτουργίας της βουλγαρικής κατοχικής μηχανής και ενίσχυσε τον συμβολισμό της αντίστασης.
Στο χωριό μας είχε σχηματιστεί ένοπλη ομάδα η οποία ειδοποιήθηκε από την Προσοτσάνη για να περάσει σε δράση.
Η ομάδα αυτή είχε αρχηγό τον Ηλία Καραγιαννίδη που ήταν υπεύθυνος της οργάνωσης του ΚΚΕ της Μικρόπολης και κινητοποιήθηκε το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου.
Με επικεφαλή τον Καραγιαννίδη πήραν τα όπλα, και κατευθύνθηκαν πυροβολώντας στον αέρα στο γραφείο της κοινότητας. Συνέλαβαν και αφόπλισαν τον βούλγαρο κοινοτάρχη και άλλους βούλγαρους υπαλλήλους - καθώς και ντόπιους "βουλγαρογραμμένους“.
Τους κράτησαν όμοιρους για μία μέρα και, στη συνέχεια, πριν εγκαταλείψουν το χωριό, τους άφησαν ελεύθερους παίρνοντας μαζί τους και τα χρήματα του κοινοτικού ταμείου.
Με την
ομάδα συνέπραξε και ο δυτικομακεδόνας
σλαβόφωνος κομμουνιστής που εργαζόταν ως κτίστης στο χωριό, Αντώνης
Πέγιος.
Ο Ηλίας Καραγιαννίδης ήταν το 1941 42 ετών, αγρότης. υπεύθυνος της οργάνωσης του ΚΚΕ της Μικρόπολης πατέρας 3 παιδιών, πρόσφυγας από την Ανατολική Θράκη.
Μετά την καταστολή του κινήματος, συνελήφθη καταδικάστηκε σε θάνατο από το Βουλγαρικό στρατοδικείο και εκτελέστηκε την 1η Ιουνίου 1942 στη Δράμα μαζί με τον Αντώνη Πέγιο.
Εκτός από τον Ηλία Καραγιαννίδη ενεργό μέρος στα γεγονότα πήραν ο Θόδωρος Καραγιαννίδης και ο Αλέκος Τρελλόπουλος.
O πρώτος συνελήφθη και φυλακίστηκε για 8 μήνες στη Δράμα και στη συνέχεια εξορίστηκε για 6 μήνες στη Βουλγαρία.
Αντιμέτωπες με τα γεγονότα και την εξέγερση, οι βουλγαρικές δυνάμεις καταστολής αντέδρασαν με σφοδρότητα.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1941, οι Βούλγαροι στρατιώτες σκότωσαν σε όλη την περιοχή της Δράμας συνολικά 2.140 άτομα .
Η σφαγή επικεντρώθηκε στο Δοξάτο, όπου υπήρχαν και τα περισσότερα θύματα, αλλά επεκτάθηκε στην πόλη της Δράμας και σε ακόμη 22 χωριά.
Μετά την αποτυχία της εξέγερσης στη Μικρόπολη, οι Βούλγαροι με την βοήθεια του Βούλγαρου Κοινοτάρχη Kostantin Papadeodorov συνέλαβαν και εκτέλεσαν πολλούς από τους τοπικούς αγωνιστές, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στην εξέγερση ή είχαν εκδηλώσει φιλελληνική στάση στα γεγονότα. Επιπλέον, για λόγους εκφοβισμού ή λόγω εσφαλμένων πληροφοριών, θύματα υπήρξαν και αθώοι πολίτες.
Στην άναδρη και βάρβαρη αυτή ενέργεια επροτοστάτησαν οι:
1) Ο Νομάρχης Δράμας ΓΕΩΡΓΗ ΓΕΩΡΓΙΕΦ
2) Συν/χης Διοικητής της εν Δρλαμα Βουλγαρικής Μεραρχίας ΜΙΧΑΗΛΩΦ
3) Διοικητής Χωρ/κής Δράμας ΔΗΜΗΤΡΙ ΠΕΪΤΣΕΦ
4) Διοικητής Πυροβολικού Δράμας ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΛΑΒΩΦ
5) Διοικητής Ασφαλείας Δράμας ΣΤΕΠΑΝ ΜΑΓΚΑΛΑΣΚΗ
6) Δήμαρχος Δράμας ΠΕΡΒΑΝ ΜΠΟΝΤΣΟΥΒΑΡΩΦ
7) Αρχιερατικός Επίτροπος Δράμας ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΑ ΜΠΟΝΕΦ
8) ΛΙΟΥΜΠΕΝ ΤΣΕΚΥΦ Εκπρόσωπος του Βουλγαρικού Μακεδονικού Κομιτάτου
9) ΙΩΣΗΦ ΜΠΕΚΙΑΡΩΦ Αν/χης Φρούραρχος Δράμας
10) Ο ΝΤΟΪΤΣΕΦ Ειρηνοδίκης Δράμας
11) Και ο Πρόεδρος της Κοινότητος Μικροπόλεως Κων/ντίνος ΠΩΠΩΘΕΩΔΩΡΩΦ
Οι συλληφθέντες υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια επί δύο ημέρες στο τότε βουλγαρικό αστυνομικό τμήμα. Ο Σιλλός μάλιστα σύμφωνα με μαρτυρίες τυφλώθηκε, του βγάλανε τα μάτια έπειτα από βάναυσους ξυλοδαρμούς. Στη συνέχεια, οι κρατούμενοι μεταφέρθηκαν πίσω από τη σημερινή κοινότητα, όπου οι Βούλγαροι έστησαν τα πολυβόλα τούς απέναντι στο σχολείο και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Οι εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν δημόσια θέα, ως μέσο τρομοκράτησης και παραδειγματισμού για όσους τολμούσαν να αντισταθούν στη βουλγαρική επέκταση και επιρροή. Πρέπει να σημειωθεί ότι ορισμένοι σκοτώθηκαν προσπαθώντας να διαφύγουν τη σύλληψη, σε διαφορετικά σημεία μέσα στο χωριό ή στο βουνό.
( Στο σπίτι του Κέντογλου στεγαζόταν τότε η βουλγαρική αστυνομία )
Την 1 Οκτωβρίου 1941 εκτελέσθηκαν Έντεκα (11) συγχωριανοί μας...
Βλασακίδης Θεολόγος, Αθάνατος
Καραγιαννίδης Ανδρέας, Αθάνατος
Κεφαλίδης Παύλος, Αθάνατος
Μεγαλίδης Κων/νος, Αθάνατος
Παρασίδης Γεώργιος, Αθάνατος
Παρασίδης Λεωνίδας, Αθάνατος
Πατσίδης Απόστολος, Αθάνατος
Πατσίδης Αργύριος, Αθάνατος
Πεταλάς Κων/νος, Αθάνατος
Πρεβετσίδης Ευάγγελος, Αθάνατος
Σιλλός Χρήστος, Αθάνατος
Στις 3 Οκτωβριου 1941 εκτελέστηκαν Πέντε (5) συγχωριανοί μας...
Καλαιτζής Παναγιώτης, Αθάνατος
Κουταλέλης Ιωάννης, Αθάνατος
Μελιάδης Χαρίλαος, Αθάνατος
Παπαιωάννου Δημήτριος, Αθάνατος
Σιλλός Ιωάννης, Αθάνατος
Απαγορεύεται οποιαδήποτε αναπαραγωγή, αντιγραφή, διανομή ή χρήση των κειμένων και του οπτικοακουστικού υλικού της ιστοσελίδας χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του διαχειριστή. Για οποιαδήποτε άδεια χρήσης ή σχετική πληροφορία, παρακαλούμε επικοινωνήστε στο email: home@mikropoli.com